Vyuo Vinavyofundisha CPSP Tanzania, CPSP ni taaluma ya kitaalamu katika eneo la ununuzi na ugavi inayosimamiwa na Bodi ya Wataalamu wa Ununuzi na Ugavi Tanzania. Taaluma hii inalenga kumwandaa mtaalamu mwenye uwezo wa kusimamia shughuli za ununuzi, ugavi, mikataba, usimamizi wa mali, mnyororo wa ugavi, maadili ya kitaaluma na matumizi sahihi ya rasilimali katika taasisi mbalimbali.
Kwa mtu anayesoma au anayepanga kusoma taaluma ya ununuzi na ugavi nchini Tanzania, swali la vyuo vinavyofundisha CPSP Tanzania ni muhimu sana. Hata hivyo, ni muhimu kutofautisha kati ya chuo kinachotoa mafunzo ya maandalizi ya mitihani ya CPSP na taasisi inayotoa shahada ya ununuzi na ugavi ambayo inaweza kumwezesha mhitimu kuingia moja kwa moja katika ngazi husika za mitihani.
Kwa mujibu wa taarifa rasmi za Bodi ya Wataalamu wa Ununuzi na Ugavi, kuna taasisi mbalimbali zilizosajiliwa kutoa mafunzo kwa watahiniwa wanaojiandaa kufanya mitihani ya kitaalamu. Bodi pia imetaja vyuo vikuu vinavyotoa programu za ununuzi na mnyororo wa ugavi ambazo zimetambuliwa kwa ajili ya kuwawezesha wanafunzi kupata misamaha katika baadhi ya ngazi za chini za mitihani ya kitaalamu.
CPSP ni nini?
CPSP ni mfumo wa taaluma unaohusiana na Ununuzi na Ugavi. Kwa Tanzania, mfumo huu unasimamiwa na Bodi ya Wataalamu wa Ununuzi na Ugavi.
Mtaala wa CPSP umeandaliwa ili kumjengea mwanafunzi maarifa na uwezo wa kitaalamu katika usimamizi wa ununuzi na ugavi, uongozi, sheria zinazohusiana na ununuzi, usimamizi wa hatari, maadili na usimamizi wa mnyororo wa ugavi. Mfumo huo una ngazi mbili kuu za CPSP, ambazo ni CPSP I na CPSP II.
Kwa hiyo, mtu anayetafuta chuo cha kusoma CPSP Tanzania anapaswa kwanza kujua sifa alizonazo ili achague njia inayofaa ya kuingia katika taaluma hiyo.
Vyuo vinavyofundisha CPSP Tanzania
Bodi ya Wataalamu wa Ununuzi na Ugavi imetaja taasisi zilizoidhinishwa kutoa mafunzo kwa watahiniwa wanaojiandaa kwa mitihani yake ya kitaalamu. Orodha hiyo inajumuisha taasisi zifuatazo:
1. Chuo cha Elimu ya Biashara
Chuo cha Elimu ya Biashara ni miongoni mwa taasisi zilizoidhinishwa kutoa mafunzo ya maandalizi kwa watahiniwa wa taaluma ya ununuzi na ugavi. Bodi imetaja kituo cha Dar es Salaam pamoja na kituo cha Dodoma.
Hivyo, wanafunzi wanaotafuta mafunzo ya CPSP Dar es Salaam au mafunzo ya CPSP Dodoma wanaweza kuangalia programu zinazotolewa katika vituo hivi na kuthibitisha ratiba ya mafunzo kabla ya kujiandikisha.
2. Taasisi ya Uhasibu Arusha
Taasisi ya Uhasibu Arusha pia imetajwa na Bodi kama mojawapo ya taasisi zilizoidhinishwa kutoa mafunzo kwa watahiniwa wa mitihani ya kitaalamu ya ununuzi na ugavi.
Hii ni chaguo muhimu kwa watu wanaoishi Arusha na maeneo ya jirani ambao wanahitaji kupata mafunzo ya maandalizi ya mitihani ya kitaalamu bila kulazimika kusafiri kwenda Dar es Salaam au Dodoma.
3. Taasisi ya Uhasibu Tanzania
Taasisi ya Uhasibu Tanzania imetajwa kuwa na vituo vilivyoidhinishwa katika Dar es Salaam, Mbeya na Kigoma.
Kwa hiyo, wanafunzi wanaotafuta chuo cha CPSP Tanzania, hasa katika maeneo ya Dar es Salaam, Mbeya au Kigoma, wanaweza kuchunguza uwepo wa mafunzo ya maandalizi katika vituo hivyo.
4. Chuo Kikuu cha Mtakatifu Augustino Tanzania
Chuo Kikuu cha Mtakatifu Augustino Tanzania, kituo cha Mwanza, ni miongoni mwa taasisi zilizotajwa na Bodi kuwa watoa mafunzo walioidhinishwa kwa watahiniwa wa taaluma ya ununuzi na ugavi.
Aidha, chuo hiki ni miongoni mwa vyuo vikuu vilivyotambuliwa kwa programu ya shahada inayohusiana na ununuzi na usimamizi wa mnyororo wa ugavi.
5. Chuo Kikuu cha Mzumbe
Chuo Kikuu cha Mzumbe ni miongoni mwa taasisi zinazotambuliwa katika taaluma ya ununuzi na ugavi. Bodi imeorodhesha Chuo Kikuu cha Mzumbe katika taasisi zinazotoa programu inayohusiana na ununuzi na usimamizi wa mnyororo wa ugavi.
Pia kituo cha Morogoro kimetajwa katika orodha ya taasisi zilizoidhinishwa kutoa mafunzo kwa watahiniwa wa mitihani ya kitaalamu.
6. Chuo Kikuu cha Ushirika Moshi
Chuo Kikuu cha Ushirika Moshi ni taasisi nyingine muhimu kwa wanafunzi wanaopenda taaluma ya ununuzi na ugavi.
Bodi imekitaja chuo hiki katika orodha ya taasisi zilizoidhinishwa kutoa mafunzo kwa watahiniwa wa mitihani ya kitaalamu. Pia kinatoa shahada ya ununuzi na usimamizi wa mnyororo wa ugavi inayotambuliwa na Bodi.
7. Taasisi ya Taifa ya Usafirishaji
Taasisi ya Taifa ya Usafirishaji pia imeorodheshwa na Bodi miongoni mwa watoa mafunzo walioidhinishwa kwa watahiniwa wanaojiandaa na mitihani ya taaluma ya ununuzi na ugavi.
Taasisi hii inaweza kuwa chaguo zuri kwa mtu anayependa kuunganisha taaluma ya ununuzi na eneo la usafirishaji na usimamizi wa mnyororo wa ugavi.
8. KPS Dar es Salaam
KPS Dar es Salaam pia imetajwa katika orodha ya watoa mafunzo walioidhinishwa na Bodi.
Wanafunzi wanaopanga kutumia taasisi hii wanashauriwa kuthibitisha moja kwa moja na Bodi pamoja na taasisi yenyewe kuhusu ratiba, ada, ngazi zinazofundishwa na masharti ya kujiunga.
Vyuo vikuu vinavyotambuliwa kwa programu za ununuzi na ugavi
Mbali na taasisi zinazotoa mafunzo ya maandalizi ya mitihani, Bodi imetambua programu kadhaa za shahada katika vyuo vikuu nchini Tanzania.
Orodha rasmi ya Bodi inajumuisha:
- Chuo Kikuu cha Ushirika Moshi – Shahada ya Ununuzi na Usimamizi wa Mnyororo wa Ugavi.
- Chuo Kikuu cha Kikatoliki Mwenge – Shahada ya Ununuzi na Usimamizi wa Mnyororo wa Ugavi.
- Chuo Kikuu cha Mzumbe – Shahada ya Ununuzi na Usimamizi wa Mnyororo wa Ugavi.
- Chuo Kikuu Huria cha Tanzania – Shahada ya Ununuzi na Usimamizi wa Mnyororo wa Ugavi.
- Chuo Kikuu cha Mtakatifu Augustino Tanzania – Shahada ya Sayansi ya Ununuzi na Usimamizi wa Mnyororo wa Ugavi.
- Chuo Kikuu cha Dar es Salaam – Shahada ya Biashara katika Ununuzi na Usimamizi wa Mnyororo wa Ugavi.
- Chuo Kikuu cha Iringa – Shahada ya Biashara katika Ununuzi na Usimamizi wa Mnyororo wa Ugavi.
- Chuo Kikuu cha Zanzibar – Shahada ya Ununuzi na Usimamizi wa Usafirishaji.
Kwa mujibu wa Bodi, wahitimu wa programu hizo wanaweza kupata misamaha kutoka baadhi ya ngazi za chini za programu za kitaalamu na kuendelea kwenye ngazi zinazohusiana na CPSP, kwa kuzingatia masharti yaliyowekwa na Bodi.
Sifa za kujiunga na CPSP Tanzania
Sifa za kuingia katika CPSP zinategemea kiwango cha elimu na taaluma ambayo mwombaji anayo.
Kwa CPSP I, Bodi inaeleza kuwa mwombaji anaweza kuwa na cheti cha kitaalamu cha ngazi ya uzamili katika ununuzi na usimamizi wa ugavi au Professional III inayotolewa na Bodi. Pia mwenye shahada au NTA 8 katika programu za ununuzi na ugavi, ununuzi na usimamizi wa vifaa, au ununuzi na usimamizi wa ugavi anaweza kuingia katika kiwango hicho kwa kuzingatia masharti yaliyowekwa.
CPSP II huja baada ya CPSP I. Kwa hiyo, mwombaji wa CPSP II anatakiwa awe amefaulu CPSP I.
Hii ndiyo sababu ni muhimu mwanafunzi kutokimbilia kutafuta chuo pekee, bali kwanza kuchunguza sifa za CPSP Tanzania na kujua ni ngazi gani inayomfaa.
Je, kuna tofauti kati ya kusoma CPSP na kusoma shahada ya ununuzi na ugavi?
Ndiyo. Hili ni jambo muhimu sana kwa wanafunzi.
Mtu anaweza kusoma shahada ya ununuzi na ugavi katika chuo kikuu kinachotambuliwa na Bodi. Baada ya hapo, anaweza kuwa na sifa zinazomwezesha kuingia katika ngazi husika ya mitihani ya CPSP.
Kwa upande mwingine, mtu mwingine anaweza kuwa tayari ana shahada au stashahada katika taaluma nyingine na akaingia katika mfumo wa kitaalamu kupitia ngazi inayolingana na sifa zake.
Bodi inaonyesha kuwa shahada nyingine isiyo ya ununuzi na ugavi inaweza kumwezesha mtu kuingia katika ngazi ya Mtaalamu Mhitimu I, wakati stashahada inayohusiana na ununuzi na ugavi inaweza pia kutumika kama sifa ya kuingia katika ngazi hiyo.
Kwa hiyo, chuo bora cha CPSP Tanzania si lazima kiwe chuo kinachofundisha jina la CPSP kama programu ya kawaida ya shahada. Muhimu zaidi ni kuangalia kama taasisi hiyo inatambuliwa na Bodi na kama mafunzo yake yanaendana na mtaala wa kitaalamu.
Mitihani ya CPSP ina ngazi gani?
Mfumo wa mitihani wa Bodi una sehemu kadhaa za kitaalamu. Kwa upande wa CPSP, kuna CPSP I na CPSP II.
CPSP I ndiyo ngazi ya kuingia katika sehemu hii ya taaluma, huku CPSP II ikiwa ngazi inayofuata. Bodi pia ina mfumo wa Stashahada ya Kitaalamu na Mtaalamu Mhitimu unaoweza kuwa sehemu ya safari ya kitaalamu kuelekea CPSP.
Hivyo, mwanafunzi anapaswa kupanga masomo yake kwa kuzingatia hatua nzima ya taaluma badala ya kuangalia mtihani mmoja pekee.
Gharama za kusoma CPSP Tanzania
Gharama za mafunzo ya CPSP zinaweza kutofautiana kulingana na taasisi, kituo, ngazi ya masomo, aina ya mafunzo na muda wa mafunzo.
Kwa sababu ada zinaweza kubadilika, si sahihi kutaja kiasi kimoja kama ada ya vyuo vyote. Mwanafunzi anashauriwa kuwasiliana na chuo au taasisi anayokusudia kusoma ili kupata taarifa za ada za mwaka husika.
Pia ni muhimu kutenganisha ada ya mafunzo ya chuo na ada zinazohusiana na usajili au mitihani ya Bodi.
Mfumo wa usajili wa Bodi unaelekeza watahiniwa kuchagua kiwango cha mtihani, masomo, kituo na kikao kupitia mfumo wa usajili mtandaoni.
Kwa nini usome CPSP?
Kusoma CPSP kunaweza kuwa na faida kwa mtu anayelenga kujenga taaluma katika ununuzi na ugavi.
Baadhi ya maeneo ambayo mtaalamu anaweza kufanya kazi ni pamoja na:
- Idara za ununuzi katika taasisi za umma.
- Kampuni binafsi.
- Mashirika yasiyo ya kiserikali.
- Viwanda.
- Taasisi za fedha.
- Miradi ya maendeleo.
- Kampuni za usafirishaji.
- Kampuni za ugavi.
- Miradi ya ujenzi na miundombinu.
- Taasisi zinazohitaji wataalamu wa mikataba na ununuzi.
Mtaala wa CPSP umeelekezwa pia katika kujenga uwezo wa uongozi, usimamizi wa hatari, matumizi ya sheria za ununuzi, maadili ya kitaalamu na uwezo wa kufanya kazi katika mazingira halisi ya kazi.
Jinsi ya kuchagua chuo cha CPSP Tanzania
Kabla ya kujiandikisha, zingatia mambo yafuatayo:
Kwanza, hakikisha taasisi inatambuliwa na Bodi ya Wataalamu wa Ununuzi na Ugavi.
Pili, angalia kama chuo kinafundisha ngazi unayohitaji.
Tatu, linganisha ada za taasisi mbalimbali.
Nne, ulizia muda wa mafunzo.
Tano, chunguza eneo la kituo cha mafunzo na urahisi wa usafiri.
Sita, hakikisha mafunzo yanaendana na mtaala wa sasa wa Bodi.
Saba, kama una shahada au stashahada tayari, kwanza hakikisha ni ngazi gani unaruhusiwa kuingia kabla ya kulipia mafunzo.
Bodi yenyewe inashauri watahiniwa wanaotaka kufanya mitihani yake kuhudhuria mafunzo ya marudio katika taasisi zilizosajiliwa ili kupata maarifa na ujuzi unaofaa.
Kwa ujumla, mtu anayesaka vyuo vinavyofundisha CPSP Tanzania ana chaguo kadhaa, zikiwemo Chuo cha Elimu ya Biashara, Taasisi ya Uhasibu Arusha, Taasisi ya Uhasibu Tanzania, Chuo Kikuu cha Mtakatifu Augustino Tanzania, Chuo Kikuu cha Mzumbe, Chuo Kikuu cha Ushirika Moshi, Taasisi ya Taifa ya Usafirishaji na taasisi nyingine zilizo kwenye orodha ya watoa mafunzo walioidhinishwa na Bodi.
Kwa upande wa shahada, Bodi imetambua programu za ununuzi na usimamizi wa mnyororo wa ugavi katika vyuo vikuu kadhaa nchini Tanzania, jambo linaloweza kuwa muhimu kwa mwanafunzi anayepanga kuendelea na taaluma ya CPSP.
Jambo muhimu zaidi ni kwamba mwanafunzi athibitishe taarifa za sasa moja kwa moja kutoka Bodi ya Wataalamu wa Ununuzi na Ugavi kabla ya kujiandikisha, kwa sababu orodha ya taasisi, ratiba za mitihani, masharti na taratibu zinaweza kubadilika.
Sifa za Kujiunga na Stashahada ya Ualimu Tanzania
Sifa za Kujiunga Chuo Kikuu cha Dar es Salaam (UDSM)
Vyuo Vinavyotoa CPA Tanzania 2026